let me ride
through the wide
open country that I love
donx92t fence me in
Dat liedje kwam in mij op vanmiddag in de bus van Oxford naar Heathrow, rijdend door Thames Valley. Uitzicht op de herfstkleuren met van die majestueuze solitaire eiken midden in het veld. Op de achtergrond de rolling hills in gouden strijklicht. Dan wint de melancholie het van de vermoeidheid: blaadjes ritselen in de ziel, zoals de wind door de bomen strijkt.
We hebben een geslaagde, maar ook loodzware portfolioweek achter de kiezen: twee conferenties in een 1 week daar kun je beter niet aan beginnen (en dan ondertussen ook nog proberen in te spelen op wat er aan het thuisfront gebeurt). Hoewel ze allebei in Oxford waren, moesten we veel verplaatsen in busjes en taxix92s over verstopte wegen. Weinig relaxmomenten gehad tussen maandagochtend half 6 en vrijdagavond half 12, het moment waarop ik nu zit te typen in de laatste trein naar het noorden die om 2 uur aan zal komen. Je moet wel heel gek van portfoliox92s zijn om zoiets nog een keer te doen.
Onze eerste conferentie was over research en evaluatie van portfoliox92s en PDPx92s (not quite the same), georganiseerde door de Centre of Recording Achievement, het landelijke EVC-centrum in Britain, in samenwerking met JISC, The Higher Education Academy en SURF. De mensen van de HEA kende ik nog niet, ze willen graag met ons als portfoliopolderaars aan de slag en ze kenmerken zich door een discipline gerichte benadering, verdeeld over 24 subject areas, die hun eigen subject centre hebben http://www.heacademy.ac.uk Ze hebben een interessant overzicht gemaakt van employability profiles voor elk van die subject areas, ik vraag me af of wij in Nederland iets dergelijks hebben.
Ik heb op deze conferentie mijn eerste internationale keynote mogen houden en voor mijzelf is dat natuurlijk wel een aardige mijlpaal. Helemaal tevreden was ik er niet over. Wat ik ook als feedback van de fellow Dutch hoorde (we waren met z’n negenen op deze conferentie), was mijn eerste helft voldoende ontspannend en overtuigend. Halverwege was ik opeens moe van de grote hoeveelheid stof die ik nog wou overbrengen. Ik had selectiever moeten zijn bij het weergeven van de inhoud, er ook vrijer mee om moeten gaan. Vanuit het idee dat ik compleet wou zijn in mijn overzicht van het Nederlandse werk, moest ik nu gaan racen en op een gegeven moment hoorde ik mezelf de sheets voorlezen! Iets waar ik een grote hekel aan heb. Nou ja, een goed leermoment dus. Van diverse internationale collegax92s kreeg ik overigens goede respons; zij reageerden vooral op de inhoud en die bleek voor hen de moeite waard.
Deze en ook de volgende conferentie heeft mij gesterkt in het inzicht dat we koplopers zijn in de uitgewerktheid van onze portfolio concepten, wat niet hoeft te betekenen dat we ook de meeste en de beste practice hebben. Dat heeft denk ik vooral te maken met ons hoge ambitieniveau dat gaat in de richting van instellingsbrede implementatie. Daar zijn ze in het buitenland nog veel minder aan toe, dus de problematiek die daar aan vast zit, komt ook niet in de conferenties aan de orde. Dat zullen we in Nederland zelf uit moeten zoeken door er gericht aandacht aan te besteden met elkaar. Misschien moeten we daarbij ook eens te rade gaan in andere bedrijfstakken, want in onze onderwijsinstellingen zijn we helemaal niet zo bedreven in dergelijke implementatietrajecten van in dit geval sophisticated workflow software op corporate niveau.
Wat wel weer bijzonder is aan de Engelse situatie is dat de overheid hier meer stuurt: elke instelling moet aan PDP doen, wat ze er vervolgens van maakt is ter vrije invulling.
De eerste conferentie werd druk bezocht door mensen die zich met de onderwijskundige kant van reflectie bezig houden. Ik zie hier zeker het nut van in voor het leren, maar in sommige werkgroepen had ik wel eens het gevoel in een spiegelpaleis rond te lopen. Enkele presentaties waren zeer leerzaam (bijvoorbeeld van Evangeline Harris over multiple intelligences en portfolio), waarin individuele verschillen en culturele achtergrond centraal stonden. Ook het persoonlijk getinte verhaal van Patricia Broadfoot over learning power sprak mij aan.
Op de maandag heb ik met een tweetal collegax92s van SURF en een Duitser en twee Denen een vergadering in een pretty gorgeous Thais restaurant. Dit in het verband van Knowlegde Exhange waarvoor ik een inventarisatie in Europees perspectief schrijf van e-portfolio in Duitsland, Denemarken, Nederland en Engeland. Het was leuk om de opdrachtgevers te spreken.
Op de laatste dag is de oprichting aangekondigd van de European Coalition for Research on e-Portfoliox92s. Het moet nog verder vorm krijgen, maar als we het onderzoek naar de effectiviteit van portfoliox92s kunnen bundelen is dat heel wat waard, want we weten nog niet goed of ze werken en wanneer het best. Er zijn best bemoedigende onderzoeksresultaten te melden, maar lang niet altijd gebaseerd op peer reviewed onderzoeksresultaten, vaker gaat het om use cases opgesteld door believers in de portfoliozaak. Die hebben natuurlijk ook zo hun waarde.
De tweede conferentie was de jaarlijkse Europortfolio conferentie, georganiseerd door Eifel, een Frans bedrijf dat haar geld hier mee verdient. Volgend jaar willen ze naar Nederland komen. Nogal een tegenvaller was de plek van handeling dit jaar: een grauw complex op het industrieterrein met de allure van een gedateerde veilinghal. Niet wat je verwacht op een internationale conferentie in een van de hoofdsteden der wetenschap. Maar goed, het gaat om de inhoud en het karakter zullen we maar zeggen.
Op deze conferentie was meer aan de orde dan alleen onderwijskundige thematiek, een stevige portie techniek zat erin en er was ook enige aandacht voor organisatorische zaken. Een belangrijk thema was dat van de personal learning environment (de netgeneratie die het heft in handen neemt), dat kwam onder andere naar voren in de keynote van George Siemens, mister connectivity. Zijn boek Knowing Knowledge zou ik wel willen lezen. Zijn boodschap is dat leren voor een belangrijk deel in het (digitale) netwerk tot stand komt, waarin het individu zelf kan kiezen hoe zich te manifesteren. Wat hij beschrijft, is ook wat gebeurt en nog verder zal gaan, hoewel het zeker niet voor alle digital natives even sterk geldt. Bovendien bleef de vraag die ik hem stelde onbeantwoord hoe we hier nu het beste op in kunnen spelen, geredeneerd vanuit de universiteit als organisatie. Hoe we (niet alleen in technische zin) de spanning tussen Digital Me en de Digital Organization moeten kanaliseren, is volgens mij een van de belangrijkste vragen als je tegelijk de individuele lerende wilt behagen en de tent ook nog wilt blijven runnen. Je wilt tenslotte in de organisatie ook bepaalde processen faciliteren vanuit een optimale bedrijfsvoering en dus bepaald informatie x93capturenx94. Het idee dat we alles maar aan de connectivity van de personal learling landcapes van de community members kunnen overlaten, gaat mij te ver. Met het pleidooi van Siemens tegen structuur en organisatie ben ik het dus niet eens, zijn ecologische metaforen zijn sterk . De kunst zal zijn onze structuur en organisatie zodanig te doseren dat een open model ontstaat, waarbij de lerende op zijn eigen desktop op maat geconfigureerd in zijn eigen wereld en deels in onze organisaties rond kan lopen, zonder daarbij tegen grenzen aan te lopen. Ik denk wel dat veel van onze portfolio casussen te sterk vanuit de organisatie opgezet zijn. Voor het weten sluiten we de student te veel op in ons model.
Donx92t fence me in Een mooi lied, maar nogal een klus om dit te verwezenlijken. Selfconfigurability (heb ik die term nou zelf verzonnen?)daar moet het heen. Of wat dacht je van de configurability of self, dat klinkt ook wel goed: de kunst te worden wie je eigenlijk bent.
Een andere al eerder vertoonde hit (gouwe ouwe) op dit soort conferenties is die van Helen Barrett, grandma portfolio from the USA, met haar digital story telling. Altijd overtuigend om de voice van de gebruiker te laten hore, maar deze keer wat mij betreft neigend naar een enigszins embarrasing vorm van zelfreflectie en exhibitie. Om nou voor een volle zaal een digital story te vertonen over wat het met je doet om van je echtgenoot te scheiden, vind ik nogal ver gaan. Ze kreeg echter ook bijval van de mensen die daar blijkbaar wel van genieten. Met het scheidingsportfolio hebben we er wel weer een nieuwe categorie bijgekregen. Zo zie je maar waar te vaak naar portfolioconferenties gaan, toe kan leiden.
Tijdens deze conferentie heb ik veel kunnen netwerken (ook een loopbaancompetentie tenslotte): de relaties met diverse portfolio friends kunnen bestendigen en ook diverse nieuwe ontmoet: o.a. uit Noorwegen, Denemarken, Duitsland, Australixeb, Oostenrijk, Nieuw-Zeeland, waar we x93ietsx94 mee kunnen. De samenwerkingspartners liggen voor het opscheppen, met een beetje opportunisme kun je de rest van je leven wel op portfolioconferenties in alle windstreken doorbrengen. Vanmiddag in het allerlaatste time slot, toen er nog enkele portfolio diehards over waren, heb ik met Marij een workshop gegeven. Gelukkig dat we niet alleen daarvoor gekomen waren: we hadden slechts drie deelnemers! Wel een goed gesprek gehad, maar daar doe je het niet voor.
Een aardige spin off van deze conferentie zou kunnen zijn dat we in Nederland ook een nationale portfoliostrategie gaan ontwikkelen, zoals die door de Engelsen gepresenteerd werd. In de verschillende onderdelen van de onderwijsketen en in het werkveld zijn er steeds meer aanknopingspunten om hiertoe te komen. Als we echt die kenniseconomie en onderwijsruimte willen kan het portfolio hier in de toekomst alleen een rol in spelen, als we hiervoor de strategie op korte termijn gaan richten. De huidige praktijk laat echter een versplinterd portfoliolandschap zien met vele sloten en hekwerken. De vraag is hoe we hier een open veld van kunnen maken.
let me be by your sidein the evening breezetalk about foreverwell I ask you please,donx92t fence me in